تاريخ : سه شنبه بیست و پنجم اسفند 1388 | 12:6 | نویسنده : محمدرضا امینیان
 

هرگاه صوتی پدید آید ،حتماً جسمی در آنجا به حالت ارتعاش درآمده است ، جسمی که پیوسته می لرزد و به این سو و آن سو حرکت می کند.

پس صدا بر اثر « ارتعاش » اجسام پدید می آید .

صوت

علاوه بر این ، صدا باید از درون چیزی گذر کند .پس برای آنکه صدایی را بشنویم باید که آن صدا از منبع تولید خود ، از درون چیزی بگذرد تا به گوش ما برسد .

به آن چیزی که صدا را حمل می کند واسطه می گوییم . واسطه می تواند هر چیزی مانند آب ، هوا ، اشیای دیگر و یا حتی زمین باشد . سرخ پوست ها گوش خود را به زمین می چسباندند تا صداهای دوردست را بشنوند .

اگر واسطه ای در کار نباشد هرگز صدایی شنیده نخواهد شد . پس اگر شما بتوانید « خلاء یی » بوجود آورید ، یعنی جایی که در آن هوا یا هیچ چیز دیگری نباشد ، صدا هرگز نمی تواند از میان آن بگذرد .

دلیل این امر آن است که صدا بصورت موج حرکت می کند . اجسام مرتعش سبب می شوند تا ذرات مجاور خود را به ارتعاش درآورند . آنگاه هر ذرّه ای ارتعاش خود را به ذرّه مجاور خود نیز انتقال می دهد و بدینگونه است که امواج صوتی پدید می آید.

چون واسطه های صوتی گوناگونند ، یعنی گاهی چوب ، گاهی هوا و گاهی هم ممکن است که آب باشد ، از این رو سرعت صوت نیز مختلف می گردد.

بنابراین ، وقتی می پرسیم سرعت صوت چقدر است ، باید این سوال را نیز بکنیم که صوت از درون چه چیزی می خواهد عبور کند.

سرعت صوت هنگامی که درجه ی هوا صفر درجه ی سانتی گراد باشد ، 330 متر در ثانیه است ( یعنی حدود 1200 کیلومتر در ساعت ). حال هر اندازه حرارت هوا بالاتر برود ، سرعت صوت هم بیشتر می شود .

سرعت صوت در آب خیلی بیشتر است از آن در هوا .

هنگامی که حرارت آب 5/5 درجه ی سانتیگراد است ، صوت با سرعت 1435 متر در ثانیه (یا 5160 کیلومتر در ساعت ) در آن حرکت می کند .

در فولاد ، صدا حدود 960، 17 کیلومتر در ساعت ، سرعت دارد .

ممکن است تصور کنید که صدای بلند ، تند تر از صدای آهسته حرکت می کند، اما اینطور نیست . چه اوج صدا هرگز روی سرعت آن تاثیر ندارد .

سرعت صوت تنها بستگی به واسطه ای دارد که صوت از میان آن عبور می کند .

اگر می خواهید درباره ی صوت آزمایش جالبی انجام دهید ، هنگامی که در آب ایستاده اید دو قطعه سنگ را بهم بزنید . سپس به زیر آب بروید و آن دو قطعه سنگ را دوباره بر هم بکوبید . متعجب می شوید که چگونه صدا در زیر آب بهتر از بیرون آن ، به گوش شما می رسد.

از این آزمایش به تفاوت واسطه های صوتی پی خواهید برد . شما با این عمل در می یابید که صدای سنگ ها در میان اب بهتر به گوش شما میرسد تا وقتی که بیرون آب بودید و خواستید که صدا از طریق هوا بشنوید .



آخرین مطالب
پيوندهای روزانه
آرشیو مطالب
لینک های مفید
امکانات وب

  • پارسی دانلود
  • خدشه